Υπεύθυνη του Γραφείου : Δεδούκου Ξανθή – Παιδίατρος / Λοιμωξιολόγος
Παρουσίαση – Άξονες Λειτουργίας
Αντικείμενα Δράσεων
- Άξονας 1ος : Επιτήρηση και Παρέμβαση για τις νοσοκομειακές λοιμώξεις
- Άξονας 2ος : Επιστημονική υποστήριξη χώρων παροχής υπηρεσιών υγείας
Προσωπικό
Παρουσίαση – Άξονες Λειτουργίας
Το Γραφείο δραστηριοποιείται σε δύο κύριους άξονες έχοντας πρωταρχικούς στόχους :
Α. Την επιτήρηση νοσοκομειακών λοιμώξεων και την παρέμβαση για τη μείωση των νοσοκομειακών λοιμώξεων και τον περιορισμό της διασποράς πολυανθεκτικών παθογόνων στα ελληνικά νοσοκομεία.
Β. Την επιστημονική υποστήριξη χώρων παροχής υπηρεσιών υγείας.
Αντικείμενα Δράσεων
Άξονας 1ος : Επιτήρηση και Παρέμβαση για τις νοσοκομειακές λοιμώξεις
> Από το Νοέμβριο του 2010 έχει εφαρμοστεί σταδιακά σε όλα τα νοσοκομεία της χώρας το Σχέδιο Δράσης για την Αντιμετώπιση Λοιμώξεων από Πολυανθεκτικά Gram – Αρνητικά Παθογόνα σε Χώρους Παροχής Υπηρεσιών Υγείας «Προκρούστης».
Για την εφαρμογή του σχεδίου αυτού, το γραφείο βρίσκεται σε καθημερινή επικοινωνία με τα νοσοκομεία και λαμβάνει από αυτά δελτία δήλωσης λοιμώξεων από πολυανθεκτικά Gram – αρνητικά παθογόνα στο πλαίσιο της υποχρεωτικής δήλωσης νοσημάτων. Τα δεδομένα καταχωρούνται σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων, αναλύονται, αξιολογούνται και αποστέλλονται επεξεργασμένα στα νοσοκομεία, στις ΥΠΕ και στη Γενική Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας του ΥΥΚΑ. Στην πλήρη του ανάπτυξη το σχέδιο αυτό θα παρέχει τη δυνατότητα καθορισμού δεικτών επίπτωσης νοσοκομειακών λοιμώξεων, διαχρονικής τάσης και αξιολόγησης αποτελεσματικότητας μέτρων ελέγχου λοιμώξεων που για πρώτη φορά θα είναι διαθέσιμα για την αποτύπωση της ελληνικής πραγματικότητας.
> Συμμετοχή στο δίκτυο καταγραφής νοσοκομειακών λοιμώξεων στο πλαίσιο του αντίστοιχου δικτύου του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), που περιλαμβάνει τρεις κύριους άξονες: τη διενέργεια σημειακών επιπολασμών και επιτήρηση λοιμώξεων σε γηροκομεία και ιδρύματα χρονίως πασχόντων, την επιτήρηση των χειρουργικών λοιμώξεων και την επιτήρηση των λοιμώξεων σε μονάδες εντατικής νοσηλείας. Στα δίκτυα αυτά το ΚΕΕΛΠΝΟ εκπροσωπείται από ευρωπαϊκό επίπεδο του γραφείου.
> Οργάνωση και υποστήριξη μελέτης επιπολασμού των νοσοκομειακών λοιμώξεων και της χρήσης των αντιβιοτικών στα ελληνικά νοσοκομεία στα πλαίσια πανευρωπαϊκής μελέτης του ECDC. Η εφαρμογή του πρώτου πιλοτικού προγράμματος επιπολασμού νοσοκομειακών λοιμώξεων, σε συνεργασία με το Γραφείο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων του ΚΕΕΛΠΝΟ, πραγματοποιήθηκε από το ΠΓΝ Ηρακλείου Κρήτης.
> Πραγματοποίηση μελετών επιπολασμών και καταγραφών σε περιπτώσεις επιδημικών συμβάντων σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας με σκοπό την κατάρτιση εξειδικευμένου σχεδίου αντιμετώπισης αυτών. Επίσης σε πολλές περιπτώσεις πραγματοποιείται επιτόπια επίσκεψη κλιμακίου του Γραφείου Νοσοκομειακών Λοιμώξεων και άμεση συμμετοχή στη διερεύνηση και την επίλυση προβλημάτων που σχετίζονται με την εμφάνιση συρροής κρουσμάτων ή επιδημιών με λοίμωξη από πολυανθεκτικούς μικροοργανισμούς ή νεοαναδυόμενα παθογόνα.
> Συμμετοχή στο δίκτυο καταγραφής και παρακολούθησης της αντιμικροβιακής αντοχής στα ελληνικά νοσοκομεία σε συνεργασία με το δίκτυο WHONET.
Άξονας 2ος : Επιστημονική υποστήριξη χώρων παροχής υπηρεσιών υγείας
> Σύνταξη και έκδοση κατευθυντηρίων οδηγιών για την επιτήρηση, την πρόληψη και τον έλεγχο της διασποράς νοσοκομειακών λοιμώξεων και ανθεκτικών στελεχών, την ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών και την υγιεινή σε νοσοκομεία και άλλους Χώρους Παροχής Υπηρεσιών Υγείας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η έκδοση σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων ενός εύχρηστου εγχειριδίου απαραίτητου στην κλινική πράξη για κάθε ιατρό, με θέμα: «Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διάγνωση και την Εμπειρική Θεραπεία των Λοιμώξεων». Το εγχειρίδιο αυτό έχει διανεμηθεί δωρεάν με οργανωμένες αποστολές του Γραφείου Νοσοκομειακών Λοιμώξεων, σε όλους τους ιατρούς των Νοσοκομείων, Κέντρων πρωτοβάθμιας φροντίδας Υγείας και Περιφερειακών Ιατρείων της χώρας.
Σε συνεργασία με ειδικές επιστημονικές ομάδες συγγραφής κατευθυντήριων οδηγιών, μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί και διανεμηθεί στα νοσοκομεία και άλλους χώρους παροχής υγείας :
- Κατευθυντήριες οδηγίες για τον ανθεκτικό στη μεθικιλλίνη χρυσίζοντα Σταφύλλοκοκκο (MRSA).
- Κατευθυντήριες οδηγίες για την υγιεινή των χεριών και τη χρήση γαντιών στο Νοσοκομείο.
- Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διαχείριση του νοσοκομειακού ιματισμού.
- Κατευθυντήριες οδηγίες για την προφύλαξη του προσωπικού από λοιμώδη νοσήματα σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας.
- Κατευθυντήριες οδηγίες για την πρόληψη των νοσοκομειακών λοιμώξεων που σχετίζονται με κατασκευαστικές εργασίες στο Νοσοκομείο.
- Κατευθυντήριες οδηγίες προφύλαξης του προσωπικού κατά τον χειρισμό νεκρών σωμάτων με μολυσματικά νοσήματα.
Εκτός των κατευθυντήριων οδηγιών που προαναφέρονται, το Γραφείο συνέταξε τις προδιαγραφές για την κατασκευή των Θαλάμων Αρνητικής Πίεσης, και παρείχε στους Χώρους Παροχής Υπηρεσιών Υγείας οδηγίες σχετικά με :
- Βασικές προφυλάξεις για όλους τους ασθενείς.
- Προφυλάξεις επαφής.
- Προφυλάξεις σταγονιδίων.
- Αερογενείς προφυλάξεις.
- Τύποι και διάρκεια προφυλάξεων για επιλεγμένες λοιμώξεις.
Κάθε χρόνο αποστέλλονται σε Νοσοκομεία και άλλους Χώρους Παροχής Υπηρεσιών Υγείας οδηγίες για την εποχική γρίπη.
1. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διαχείριση κρουσμάτων γρίπης σε Χώρους Παροχής Υπηρεσιών Υγείας
2. Πληροφορίες για το εμβόλιο της γρίπης για επαγγελματίες υγείας.
3. Στρατηγικές για την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης στο προσωπικό νοσοκομείων και άλλων Χώρων Παροχής Υπηρεσιών Υγείας.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της χώρας για την αντιμετώπιση της πανδημίας γρίπης, το Γραφείο συμμετείχε ενεργά στην εκπόνηση του Εθνικού Σχεδίου για την αντιμετώπιση Πανδημίας Γρίπης καθώς και στη συγγραφή οδηγιών για τη γρίπη των πτηνών.
Σε περιπτώσεις οξέων συμβάντων δημόσιας υγείας ( π.χ πανδημία γρίπης, SARS, εντεροαιμορραγικό e.coli κ.ά), έκδοση κατευθυντήριων οδηγιών για τη διαχείριση και αντιμετώπιση ασθενών σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας.
> Επισκέψεις στα Νοσοκομεία από τριπλέτες επιστημόνων. Στις επισκέψεις αυτές συμμετέχουν ιατροί λοιμωξιολόγοι, κλινικοί μικροβιολόγοι, και νοσηλέυτής/τρια επιτήρησης λοιμώξεων, με στόχο τη συστηματική επικοινωνία με τα νοσοκομεία για θέματα νοσοκομειακών λοιμώξεων, ορθολογικής χρήσης αντιβιοτικών, μικροβιακής αντοχής και υγιεινής στο χώρο του νοσοκομείου. Οι επισκέψεις των επιστημονικών τριπλετών επαναλαμβάνονται ανά 4 μήνες.
> Διοργάνωση εκστρατειών για την «Ευρωπαϊκή ημέρα ενημέρωσης για τα αντιβιοτικά» που για πρώτη φορά έλαβε χώρα στις 18 Νοεμβρίου του 2008 και επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο, με στόχο την ενημέρωση του κοινού και την ευαισθητοποίηση των επαγγελματιών υγείας για την ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών και την αναγνώριση των κινδύνων που προκύπτουν από την αλόγιστη χρήση τους.
> Συνεργασία με τα Νοσοκομεία για την ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών σύμφωνα με την εγκύκλιο 50943/23/04/07 του ΥΥΚΑ και προτάσεις για την αναδιάρθρωση του υφιστάμενου συστήματος με στόχο την αποτελεσματικότερη λειτουργία του .
> Το Γραφείο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων απαντά σε ερωτήματα που θέτουν προς το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΥΥΚΑ) και ΚΕΕΛΠΝΟ οι ΕΝΛ των νοσοκομείων, οι Διευθύνσεις Υγείας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, ιατρικοί σύλλογοι και διάφοροι άλλοι επιστημονικοί ή μη φορείς. Τα ερωτήματα αυτά αφορούν ποικίλα θέματα που σχετίζονται με Χώρους Παροχής Υπηρεσιών Υγείας, όπως θέματα νοσηλείας, απομόνωσης ασθενών επί μεταδοτικών νοσημάτων, χρήσης αντιβιοτικών, αντιμετώπισης κρουσμάτων λοίμωξης από πολυανθεκτικά στελέχη, υγιεινής στο χώρο του νοσοκομείου, προστασίας του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού κ.α.. Επισημαίνεται ότι καταγράφεται ετησίως σαφής αύξηση των ερωτήσεων που απευθύνονται προς το Γραφείο και των αντίστοιχων απαντήσεων αυτού.
> Διοργάνωση εκπαιδευτικών ημερίδων και σεμιναρίων με στόχο τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας σε θέματα νοσοκομειακών λοιμώξεων.
> Προώθηση της ελληνικής εκστρατείας για την εφαρμογή της υγιεινής των χεριών και παρακολούθηση της συμμόρφωσης των επαγγελματιών υγείας στα ελληνικά νοσοκομεία στο πλαίσιο της παγκόσμιας πρωτοβουλίας του WHO.
> Συνεργασία με τις πέντε θεματικές συμβουλευτικές ομάδες για τις νοσοκομειακές λοιμώξεις, οι οποίες είναι οι ακόλουθες:
α) Θεματική συμβουλευτική ομάδα επιτήρησης νοσοκομειακών λοιμώξεων.
β) Θεματική συμβουλευτική ομάδα για την υγιεινή των χεριών.
γ) Θεματική συμβουλευτική ομάδα για την μικροβιακή αντοχή.
δ) Θεματική συμβουλευτική ομάδα ελέγχου λοιμώξεων και αντιμετώπισης ενδημίας πολυανθεκτικών παθογόνων.
ε) Θεματική συμβουλευτική ομάδα στρατηγικής χρήσης αντιβιοτικών.
Οι πέντε θεματικές συμβουλευτικές ομάδες απαρτίζονται από μέλη που έχουν προταθεί από Επιστημονικές Εταιρείες και ειδικότερα από την Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, την Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία, την Ελληνική Εταιρεία Ελέγχου Λοιμώξεων, την Ελληνική Εταιρεία Χημειοθεραπείας, την Ελληνική Εταιρεία Εντατικής Θεραπείας, την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης, Έρευνας και Εκπαίδευσης στις λοιμώξεις και την Ελληνική Εταιρεία Χειρουργικών λοιμώξεων και σε συνεργασία με το Γραφείο και την ομάδα Δ.Σ. του ΚΕΕΛΠΝΟ για τις Νοσοκομειακές Λοιμώξεις συμβάλλουν στη διαμόρφωση και στρατηγικών για τον περιορισμό των νοσοκομειακών λοιμώξεων .
> Υποστήριξη ερευνητικών πρωτοκόλλων και συμμετοχή σε συγγραφή επιστημονικών άρθρων.
> Τροφοδότηση με επιστημονικό υλικό της ιστοσελίδας του ΚΕΕΛΠΝΟ και του ενημερωτικού δελτίου (newsletter).
Προσωπικό
Γουργούλης Γιώργος - Μιχαήλ - Παθολόγος (PhD)
Κοντοπίδου Φλώρα – Παθολόγος / Λοιμωξιολόγος
Παπαδήμα Καλλιόπη – Πνευμονολόγος
Τσώνου Παρασκευή – Παθολόγος / Λοιμωξιολόγος
Φτίκα Λεμονιά – Βιοπαθολόγος
Μαραγκός Αντώνης – Νοσηλευτής ΠΕ, Msc
Δημοπούλου Αντωνία – Νοσηλεύτρια ΠΕ (MSc)
Σιλβέστρος Χρυσοβαλάντης – Νοσηλευτής ΠΕ
Δημοπούλου Μαρίνα – Διοικητικός
Γιαννουλίδου Σοφία – Διοικητικός
Βαρβεράκη Καλλιόπη – Διοικητικός
Κολοβάτσιος Δημήτριος – Διοικητικός