Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων

 
en-USel-GR

 
Α’ Περίοδος 10ος /2010-10ος /2012
Επιτήρηση τεσσάρων λοιμώξεων:
  1. Βακτηριαιμίες
  2. Πνευμονίες
  3. Ουρολοιμώξεις
  4. Λοιμώξεις Χειρουργικού Πεδίου
από ανθεκτικά στις καρβαπενέμες Gram αρνητικά παθογόνα:
  1. Acinetobacter spp
  2. Pseudomonas spp
  3. Klebsiella spp
 
Αναγνωρίζοντας την επιτακτική ανάγκη για λήψη μέτρων περιορισμού της διασποράς των ανθεκτικών στις καρβαπενέμες παθογόνων, το ΚΕΕΛΠΝΟ συγκρότησε την επιχειρησιακή ομάδα για την αντιμετώπιση της ενδημίας λοιμώξεων από πολυανθεκτικά παθογόνα στα νοσοκομεία, η οποία εκπόνησε το εθνικό σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση λοιμώξεων από πολυανθεκτικά Gram – αρνητικά παθογόνα [4] σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας, «Προκρούστης». Το σχέδιο αυτό, έχει τεθεί σε εφαρμογή από το Νοέμβριο του 2010 και σταδιακά έχει επεκταθεί στα νοσοκομεία όλων των ΥΠΕ της χώρας. Κύριοι στόχοι του σχεδίου είναι:
- η συστηματική επιτήρηση των λοιμώξεων από τρία πολυανθεκτικά Gram – αρνητικά βακτήρια (Klebsiella spp, Acinetobacter spp, Pseudomonas spp), με αντοχή στις καρβαπενέμες, μέσω της υποχρεωτικής δήλωσής τους στο ΚΕΕΛΠΝΟ, για τον υπολογισμό και τη διαχρονική παρακολούθηση της επίπτωσης των λοιμώξεων αυτών στα ελληνικά νοσοκομεία και
- η εφαρμογή μέτρων ελέγχου λοιμώξεων, με έμφαση στην τήρηση των αρχών νοσηλείας σε συνθήκες μόνωσης (μονόκλινοι θάλαμοι ή συν-νοσηλεία) και στη συστηματική εφαρμογή της υγιεινής των χεριών και των προφυλάξεων επαφής.
Στο πλαίσιο της εφαρμογής του σχεδίου δράσης «Προκρούστης», τα νοσοκομεία αποστέλλουν σε εβδομαδιαία βάση τέσσερις κατηγορίες λοιμώξεων: μικροβιαιμίες (πρωτοπαθείς και ενδαγγειακών καθετήρων), πνευμονίες (κοινότητας, ιδρυμάτων παροχής ιατρικής φροντίδας, νοσοκομειακές σε μη διασωληνωμένους ασθενείς και συνδεόμενες με τον αναπνευστήρα), λοιμώξεις ουροποιητικού συστήματος και λοιμώξεις χειρουργικού πεδίου, που οφείλονται στα τρία πολυανθεκτικά Gram – αρνητικά παθογόνα (Klebsiella sp., Acinetobacter sp., Pseudomonas sp.), με αντοχή στις καρβαπενέμες.
Παράλληλα, στις 28 ημέρες μετά την πρώτη θετική καλλιέργεια αναζητείται και καταγράφεται η έκβαση της συγκεκριμένης λοίμωξης. Όταν δεν καταγράφεται κάποια από τις παραπάνω λοιμώξεις, τα νοσοκομεία αποστέλλουν μηδενική δήλωση.


Πρώτα αποτελέσματα

Τα δελτία δήλωσης, τα οποία εστάλησαν στο ΚΕΕΛΠΝΟ, προέρχονται από τα δημόσια νοσοκομεία της χώρας, καθώς και από τα στρατιωτικά νοσηλευτικά ιδρύματα που συμμετέχουν και ανά μήνα κυμάνθηκαν μεταξύ 230 και 450, σε απόλυτο αριθμό.

Οι περισσότερες λοιμώξεις καταγράφηκαν στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) (54,9%) και ακολούθησαν οι κλινικές του παθολογικού τομέα (27,4%) και τέλος του χειρουργικού τομέα (17,7%).

Αναφορικά με το είδος της λοίμωξης που καταγράφηκε, οι μικροβιαμίες και οι πνευμονίες ήταν οι συχνότερες και ανήλθαν σε ποσοστά 34,8% και 29,8% αντίστοιχα, ενώ ακολούθησαν οι ουρολοιμώξεις (21%) και οι λοιμώξεις χειρουργικού πεδίου (14,4%). Ο συχνότερος τύπος πνευμονίας που καταγράφηκε ήταν η πνευμονία σχετιζόμενη με τον αναπνευστήρα (73,9%).

Από το σύνολο των απομονωθέντων στελεχών, η Klebsiella ήταν το συχνότερο παθογόνο (43,2%), με το Acinetobacter (35,9%) και την Pseudomonas (20,9%) να ακολουθούν.

Μεταξύ των στελεχών Klebsiella που απομονώθηκαν, η παραγωγή KPC (Klebsiella Pneumoniae Carbapenemase) καταγράφηκε ως ο συνηθέστερος μηχανισμός αντοχής (84,4%), ενώ ο συνδυασμός KPC και VIM (Verona Integron-encoded metallo-beta-lactamase) καταγράφηκε σε ποσοστό 6,1%.

Η συνολική αδρή θνητότητα στις 28 ημέρες μετά την 1η θετική καλλιέργεια ανήλθε σε ποσοστό 35,7%. Η υψηλότερη θνητότητα καταγράφηκε μεταξύ των περιπτώσεων πνευμονίας και μικροβιαιμίας (44,9% και 40% αντίστοιχα). Στις ΜΕΘ η θνητότητα των λοιμώξεων που καταγράφηκε ανήλθε σε ποσοστό 43,6%, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά για τον παθολογικό και το χειρουργικό τομέα ήταν 30,2% και 19,5% αντίστοιχα.

Η μέση επίπτωση που υπολογίστηκε από τα δεδομένα 64 νοσοκομείων για την περίοδο από τον Ιανουάριο έως τον Ιούνιο 2011, είναι 0,55 ανά 1000 ημέρες-νοσηλείας και κυμαίνεται μεταξύ των νοσοκομείων, από 0 έως 2,16 ανά 1000 ημέρες-νοσηλείας.

 

Συμπεράσματα – Το επόμενο βήμα

Τα αποτελέσματα της επιτήρησης των πολυανθεκτικών Gram – αρνητικών παθογόνων στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης «Προκρούστης» και ιδιαίτερα η υψηλή επίπτωση, όσο και τα καταγραφόμενα υψηλά ποσοστά θνητότητας, αλλά και παράτασης της νοσηλείας πέραν των 28 ημερών μετά την πρώτη απομόνωση του παθογόνου μικροοργανισμού, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη άμεσης λήψης μέτρων ελέγχου λοιμώξεων και περιορισμού διασποράς των εν λόγω παθογόνων. Προς την κατεύθυνση αυτή επικεντρώνονται πλέον οι προσπάθειες του ΚΕΕΛΠΝΟ, σε συνεργασία με τα ελληνικά νοσοκομεία και τις αρμόδιες ΥΠΕ της χώρας. Η έμφαση στην παρέμβαση και στην επιτήρηση της εφαρμογής των μέτρων ελέγχου λοιμώξεων [2,8] βρίσκεται στο επίκεντρο των δράσεων που προγραμματίζονται. Ειδικότερα, η παρακολούθηση της εξασφάλισης συνθηκών απομόνωσης για τη νοσηλεία ασθενών με λοίμωξη ή αποικισμό από πολυανθεκτικά παθογόνα, καθώς και της τήρησης των προφυλάξεων επαφής και των κανόνων υγιεινής των χεριών, θα αποτελέσει τον κεντρικό άξονα για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας, με δείκτη τη μείωση της επίπτωσης των συγκεκριμένων λοιμώξεων.


Ενημερωτική ημερίδα για το Σχέδιο Δράσης "ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ". "Ομάδες Διαχείρισης ασθενών με λοίμωξη από πολυανθεκτικά παθογόνα των νοσοκομείων της Β΄ ΥΠΕ ΠΕΙΡΑΙΩΣ & ΑΙΓΑΙΟΥ"  (παρουσιάσεις ομιλητών)
 

B’ Περίοδος 11ος /2012-7ος /2014
Α. Επιτήρηση βακτηριαιμιών από ανθεκτικά στις καρβαπενέμες Gram αρνητικά παθογόνα
  1. Acinetobacter spp
  2. Pseudomonas spp
  3. Klebsiella spp
Β. Επιτήρηση συμμόρφωσης στις προφυλάξεις επαφής και κυρίως τον φυσικό διαχωρισμό των ασθενών στα κλινικά τμήματα εκτός ΜΕΘ.

Γ’ Περίοδος 7ος/2014
Στα πλαίσια της εφαρμογής του νόμου (Αρ .Νόμου 4208- άρθρο 21, ΦΕΚ 252-18/11/2013) και της Υπουργικής Απόφασης «Μέτρα, όροι και διαδικασίες για την πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων που συνδέονται με τη νοσηλεία των ασθενών στους Χώρους Παροχής Υγείας» (ΦΕΚ 388 -18/2/2014) οι δύο δείκτες που ήδη επιτηρούνται από τα νοσοκομεία στα πλαίσια του Σχεδίου Δράσης «Προκρούστης» εντάσσονται πλέον στην υποχρεωτική επιτήρηση (έναρξη της επιτήρησης από τον Ιούλιο του 2014).

Οι δείκτες αυτοί είναι οι ακόλουθοι:
Α. Η επίπτωση των βακτηριαιμιών από πολυανθεκτικά παθογόνα ανά 1000 ημέρες νοσηλείας
Β. Η συμμόρφωση στην εφαρμογή των προφυλάξεων επαφής
Κάθε δείκτης περιέχει τα ακόλουθα αρχεία:
  1. Την μεθοδολογία της επιτήρησης (παρουσίαση δείκτη, ορισμοί κλινικών συνδρόμων, παραδείγματα, αλγόριθμοι)
  2. Δελτία καταγραφής δεδομένων επιτήρησης
  3. Έγγραφο με επεξηγήσεις για τον τρόπο συμπλήρωσης των δελτίων
  4. Βοηθητικά εργαλεία επιτήρησης
Δείκτες Επιτήρησης
Το ΚΕΕΛΠΝΟ | Δομές / Λειτουργίες | Προκηρύξεις / Διαγωνισμοί | Προγράμματα | Χρήσιμοι Σύνδεσμοι | Επικοινωνία
Copyright (c) 2018 ΚΕΕΛΠΝΟ - Design & Development by SDC S.A.