Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων

 
en-USel-GR

 
Πρόληψη και Έλεγχος της Φυματίωσης
ΑΣ ΓΙΝΟΥΜΕ ΗΓΕΤΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ



ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ, 24 ΜΑΡΤΙΟΥ
Η 24η Μαρτίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης με σκοπό την ευαισθητοποίηση του κοινού για την ανάληψη δράσης κατά της φυματίωσης, μιας ασθένειας που, παρά το γεγονός ότι είναι ιάσιμη, συνεχίζει να προκαλεί καταστροφική επιδημία σε μεγάλο μέρος του κόσμου και αποτελεί παγκοσμίως το συχνότερο αίτιο θανάτου από λοιμώδες νόσημα, προκαλώντας περισσότερους θανάτους από την HIV λοίμωξη και την ελονοσία.
Την ημέρα αυτή θυμόμαστε την 24η Μαρτίου 1882, όπου ο Dr. Robert Koch κατέπληξε την επιστημονική κοινότητα ανακοινώνοντας ότι είχε ανακαλύψει το αίτιο της φυματίωσης, το βάκιλο της φυματίωσης. Την εποχή που έκανε στο Βερολίνο την ανακοίνωσή του ο Robert Koch, η επιδημία της φυματίωσης μαινόταν σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική, προκαλώντας το θάνατο του ενός στους επτά ανθρώπους.
Η πρωτοποριακή έρευνά του Koch άνοιξε το δρόμο προς τη διάγνωση και τη θεραπεία της ασθένειας. Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης είναι μια ευκαιρία για τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να συμμετάσχουν σε αυτόν τον αγώνα, βοηθώντας στην εκπαίδευση σχετικά με τη φυματίωση και καλώντας  τις κυβερνήσεις να αναλάβουν δράση.
 
Πιστεύουμε ότι μαζί μπορούμε να εξαλείψουμε τη φυματίωση, μια για πάντα.  
Ας γίνουμε ηγέτες στον αγώνα για την εξάλειψη της φυματίωσης, ο καθένας στον τομέα του!

  • Η φυματίωση είναι λοιμώδης νόσος που οφείλεται στο μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης και μεταδίδεται αερογενώς από άτομα που πάσχουν με ενεργό πνευμονική νόσο.
     
  • Συχνά προσβάλει άτομα που βρίσκονται στην παραγωγική τους ηλικία, ενώ εκτιμάται ότι το 1/3 του πληθυσμού της γης έχει μολυνθεί.
     
  • Το 95% των θανάτων από φυματίωση καταγράφεται στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Διαβάστε περισσότερα...
Η φυματίωση εξακολουθεί να αποτελεί ένα μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας. Παρά το γεγονός ότι η φυματίωση θεραπεύεται και κατά το χρονικό διάστημα 2000-2015 σώθηκαν 49.000.000 ζωές μέσω της διάγνωσης και της θεραπευτικής αντιμετώπισης της νόσου, εκτιμάται ότι 4.300.000 άνθρωποι παγκοσμίως, δηλαδή το 1/3 των ασθενών με φυματίωση, οι οποίοι ανήκουν κατά κύριο λόγο σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, δεν διαγιγνώσκονται ούτε θεραπεύονται, λόγω αδυναμίας πρόσβασής τους σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας.
Η ανεύρεση και η  θεραπεία των ανθρώπων αυτών, αποτελεί βασικό βήμα για την επίτευξη των νέων στόχων που έθεσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας  τον Μάιο του 2014 για τον έλεγχο της φυματίωσης, στους οποίους περιλαμβάνεται ι τη μείωση της επίπτωσης και των θανάτων από φυματίωση μέχρι το 2035 κατά 90% και 95% αντίστοιχα, συγκριτικά με το 2015.

Μαθαίνω για τη φυματίωση: Αλήθειες / Βασικές γνώσεις από την ιστοσελίδα του ΠΟΥ
Η επιδημιολογική εικόνα της φυματίωσης στον κόσμο
Η επιδημιολογική εικόνα της φυματίωσης στην Ευρώπη
Παιδική φυματίωση
Η επιδημιολογική εικόνα της φυματίωσης στην Ελλάδα, 2004-2015

Παγκόσμιο Πρόγραμμα ελέγχου της φυματίωσης, μετά το 2015
Έλεγχος της φυματίωσης στις αστικές περιοχές
Οι δράσεις του ΚΕΕΛΠΝΟ για την πρόληψη και τον έλεγχο της φυματίωσης στην Ελλάδα

Ενημερωτικό Δελτίο του ΚΕΕΛΠΝΟ αφιερωμένο στη φυματίωση, Οκτώβριος 2011
(Διαβάστε ενδιαφέροντα θέματα όπως "Μύθοι και αλήθειες για τη φυματίωση", νεότερες εξελίξεις για την "Εργαστηριακή διάγνωση", τη "Μοριακή διάγνωση" και τη "Θεραπεία" της νόσου, δεδομένα για την "Πολυανθεκτική και εκτεταμένα ανθεκτική φυματίωση" καθώς και για τα "Προγράμματα ελέγχου".)

Επισκεφτείτε τη σελίδα μας για τη φυματίωση
(Θα βρείτε "Συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φυματίωση και την πολυανθεκτική και εκτεταμένα ανθεκτική φυματίωση" που απευθύνονται στο κοινό, το "Δελτίο δήλωσης" του νοσήματος και "Οδηγίες συμπλήρωσής του", καθώς και τον "Ορισμό κρούσματος", που απευθύνονται στους επαγγελματίες υγείας.)


Μαθαίνω για τη φυματίωση
Η φυματίωση ΔΕΝ είναι στίγμα - είναι μία νόσος που θεραπεύεται και η μετάδοσή της σταματά σε πολύ μικρό διάστημα από την έναρξη της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής.

Η επίσκεψη στο γιατρό μας όταν έχουμε συμπτώματα ύποπτα για φυματίωση, πχ. παρατεινόμενο βήχα, παρατεινόμενο πυρετό ή πυρέτιο, καταβολή, απώλεια βάρους, αιμοπτύσεις κ.λπ., συμβάλει στην έγκαιρη διάγνωση της νόσου και τη διακοπή της μετάδοσης της.

Δεν είναι όλες οι μορφές της νόσου μεταδοτικές - μεταδοτική είναι η ενεργός πνευμονική φυματίωση

Θετική Mantoux σημαίνει μόλυνση από το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης και όχι νόσος - τα άτομα που έχουν ΜΟΝΟ θετική Mantoux ΔΕΝ είναι μεταδοτικά.

Τα μικρά παιδιά που πάσχουν από φυματίωση, ΔΕ μεταδίδουν τη νόσο σε άλλα παιδιά ή στους ενήλικες. Αντίθετα, οι πάσχοντες ενήλικες είναι αυτοί που μεταδίδουν τη φυματίωση στα παιδιά.

Η πιστή συμμόρφωση στην φαρμακευτική αγωγή και στις οδηγίες του γιατρού μας, είναι ο καλύτερος τρόπος για να θεραπευτούμε από τη νόσο και να προστατεύσουμε τους γύρω μας από τη μετάδοσή της.

Δε διακόπτουμε ΠΟΤΕ τη θεραπεία μας, παρά ΜΟΝΟ με την οδηγία του γιατρού μας, για να μην αναπτύξουμε ανθεκτικότητα στα αντιφυματικά φάρμακα.
Η "εικόνα" της νόσου διεθνώς, από τον ΠΟΥ
 

    • Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά τη διάγνωση και τη θεραπεία της φυματίωσης και το γεγονός ότι 53 εκατομμύρια ζωές σώθηκαν μέσω της διάγνωσης και θεραπείας της κατά το διάστημα 2000-2016,  συνολικά 10.4 εκατ. άνθρωποι νόσησαν από αυτή και 1.7 εκατ. Κατέληξαν, περιλαμβανομένων 0.4 εκατ. ανθρώπων με HIV λοίμωξη).
    • Η ΤΒ αποτελεί την 9η συχνότερη αιτία θανάτου και τη συχνότερη αιτία θανάτου από λοιμώδες νόσημα παγκοσμίως, με το 95% των θανάτων από ΤΒ να σημειώνονται σε χώρες χαμηλού και μέσου εισοδήματος.
    • Το 64% των κρουσμάτων σημειώνονται σε επτά χώρες, με πρώτη την Ινδία, ακολουθούμενη από την Ινδονησία, την Κίνα, τις Φιλιππίνες, το Πακιστάν, τη Νιγηρία και τη Ν.Αφρική.
    • Το 2016, εκτιμάται ότι 1 εκατ. παιδιά νόσησαν και 250.000 παιδιά πέθαναν από ΤΒ.
    • Η φυματίωση αποτελεί κύριο αίτιο θανάτου των ασθενών με HIV λοίμωξη, προκαλώντας το 40% των θανάτων οροθετικών ασθενών που σημειώθηκαν εντός του 2016.
    • Η πολυανθεκτική φυματίωση (MDR-TB) αποτελεί σημαντική απειλή για τη δημόσια υγεία. Υπολογίζεται ότι το 2016 υπήρχαν 600.000 νέες περιπτώσεις με αντοχή στη ριφαμπικίνη (το αποτελεσματικότερο φάρμακο α’γραμμής), εκ των οποίων οι 450.000 είχαν MDR-TB. 
    • Η παγκόσμια επίπτωση της φυμαίωσης μειώνεται κατά 2% περίπου ετησίως, ενώ απαιτείται ετήσια πτώση 4-5%, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της στρατηγικής END TB.

Παιδική Φυματίωση
 
Όσον αφορά στην παιδική φυματίωση επισημαίνεται ότι:

• Τουλάχιστον 500.000 βρέφη και παιδιά νοσούν με φυματίωση κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο, ενώ εκτιμάται ότι περί τα 70.000 πεθαίνουν από τη νόσο. 

• Μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσουν έχουν τα παιδιά ηλικίας κάτω των 3 ετών, εκείνα με σοβαρό υποσιτισμό και αυτά που έχουν διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος.

Στην περιοχή της Ευρώπης, κατά το 2010:

• Καταγράφηκαν 10.000 κρούσματα φυματίωσης σε παιδιά κάτω των 15 ετών.

• Διαπιστώθηκε μείωση της επίπτωσης της παιδικής φυματίωσης κατά το χρονικό διάστημα 2006 - 2010 από 7,0 σε 6,3 κρούσματα ανά 100.000 πληθυσμό, που οφειλόταν κυρίως στη μείωση στις 18 χώρες υψηλότερης επίπτωσης.

• Σε 20 χώρες (κυρίως αυτές με υψηλή επίπτωση) τα κρούσματα στα παιδιά ήταν πάνω από το 5% του συνόλου των κρουσμάτων φυματίωσης. 

• Σε 10 χώρες (Ελβετία, Σλοβενία, Ελλάδα, Ισραήλ, Ισπανία, Βέλγιο, Ιταλία Λετονία, Γαλλία, Αυστρία), περισσότερα από τα μισά κρούσματα παιδικής φυματίωσης αφορούσαν παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών.




 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Η "εικόνα" της νόσου στην Ευρώπη, από το ECDC
 

  • Το 2016, συνολικά 58.994 περιπτώσεις φυματίωσης δηλώθηκαν από 30 από τις 31 χώρες ΕΕ/ΕΟΧ.
  • Στις περισσότερες χώρες σημειώθηκε μείωση της δηλούμενης επίπτωσης, γεγονός καθησυχαστικό, όμως ο ρυθμός ετήσιας μείωσης της επίπτωσης παραμένει χαμηλότερος του απαιτούμενου, για την υλοποίηση του στόχου που έχει θέσει η ΠΟΥ όσον αφορά τις χώρες χαμηλής επίπτωσης, για εξάλειψη της νόσου μέχρι το 2050. 
  • Το 70,4% του συνόλου των δηλωθέντων περιπτώσεων δεν είχαν προηγούμενο ιστορικό θεραπείας (νέες διαγνώσεις) και το 71% του συνόλου ήταν βακτηριολογικά επιβεβαιωμένες.
  • Το 33% του συνόλου των περιπτώσεων ήταν αλλοδαπής εθνικότητας, κάτοικοι χωρών χαμηλής επίπτωσης στην πλειοψηφία τους.
  • Όσον αφορά τους ενήλικες, δεν υπήρχε κυρίαρχη ηλικιακή ομάδα, ενώ οι περιπτώσεις φυματίωσης σε παιδιά μικρότερα των 15 ετών αποτελούσαν το 4,1% του συνόλου, αντιστοιχώντας σε δηλούμενη επίπτωση 3 περιπτώσεων ανά 100.000 πληθυσμού. Οι χώρες με υψηλότερη επίπτωση φυματίωσης στο γενικό πληθυσμό παρουσίαζαν και υψηλότερη επίπτωση στα παιδιά.

 


 
   
Έλεγχος της φυματίωσης στις αστικές περιοχές
 

• Το ECDC επισημαίνει την αλλαγή της επιδημιολογικής εικόνας της φυματίωσης στην Ευρώπη, που χαρακτηρίζεται από δυσανάλογα πολλά κρούσματα σε ευπαθείς πληθυσμιακές ομάδες που συγκεντρώνονται στις μεγάλες πόλεις. Ακόμα και στις χώρες με χαμηλή επίπτωση φυματίωσης, τα κρούσματα της νόσου στις μεγάλες πόλεις είναι σημαντικά περισσότερα από αυτά στις αγροτικές περιοχές.

• Η πρόληψη και ο έλεγχος της φυματίωσης στις πληθυσμιακές αυτές ομάδες είναι δύσκολος λόγω της καθυστερημένης διάγνωσης, της συνεχούς μετάδοσης και της μη καλής συμμόρφωσης στη θεραπεία.

• Η αντιμετώπιση της φυματίωσης θα πρέπει να προσαρμοστεί στις ανάγκες αυτών των πληθυσμών, διαφορετικά θα υπάρχει συνεχής κίνδυνος για περαιτέρω αύξηση της συχνότητας της νόσου και των ανθεκτικών στελεχών του μυκοβακτηριδίου της φυματίωσης.

 
Παγκόσμιο Πρόγραμμα ελέγχου της φυματίωσης
 

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, στο τελευταίο πρόγραμμα που εξέδωσε για τον έλεγχο της Φυματίωσης (The Global Plan to Stop TB post-2015), έχει θέσει τους εξής στόχους:


Μέχρι το 2050 η φυματίωση να έχει πάψει να αποτελεί πρόβλημα δημόσιας υγείας, δηλαδή η επίπτωση της νόσου να είναι μικρότερη από ένα κρούσμα ανά ένα εκατομμύριο πληθυσμό.



Ο στόχος όμως της εξάλειψης της φυματίωσης μέχρι το 2050 παγκοσμίως, μπορεί να επιτευχθεί μόνο εφ΄ όσον κάθε μία χώρα ξεχωριστά θέσει τη νόσο υπό έλεγχο.

 
 
Οι δράσεις του ΚΕΕΛΠΝΟ για την πρόληψη και τον έλεγχο της φυματίωσης στην Ελλάδα
                                                                                                     

Το ΚΕΕΛΠΝΟ, στο πλαίσιο του ελέγχου της φυματίωσης στη χώρα μας:

· Συγκρότησε στο τέλος του 2004 την Επιστημονική Επιτροπή Φυματίωσης, της οποίας κύριο έργο ήταν η εκπόνηση του Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου της Φυματίωσης. Το εν λόγω πρόγραμμα συμπεριλήφθηκε στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Πρόληψη των Μεταδοτικών Νοσημάτων που δημοσιεύθηκε το 2008.

· Πραγματοποιεί παρεμβάσεις σε περιπτώσεις κρουσμάτων φυματίωσης, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ευαίσθητες πληθυσμιακές ομάδες, σε συνεργασία με τις τοπικές υγειονομικές υπηρεσίες της χώρας.

· Τον Ιούνιο του 2011 προχώρησε στην δημιουργία Δικτύου Συντονιστών του Προγράμματος Ελέγχου της Φυματίωσης και βρίσκεται σε εξέλιξη η ολοκλήρωση Δικτύου Φυματίωσης ούτως ώστε σε κάθε περιφέρεια της χώρας να προχωρήσουν δράσεις για την πρόληψη και τον έλεγχο της νόσου με βάση τα ιδιαίτερες συνθήκες που διαμορφώνονται σε κάθε μία από αυτές.

· Προβαίνει στην δημιουργία συστήματος εργαστηριακής επιτήρησης της φυματίωσης, μέσω της λειτουργίας εργαστηριακού δικτύου φυματίωσης, με τη συμμετοχή όλων των εργαστηρίων που ασχολούνται με τη διάγνωση της φυματίωσης.

Το ΚΕΕΛΠΝΟ | Δομές / Λειτουργίες | Προκηρύξεις / Διαγωνισμοί | Προγράμματα | Χρήσιμοι Σύνδεσμοι | Επικοινωνία
Copyright (c) 2018 ΚΕΕΛΠΝΟ - Design & Development by SDC S.A.